مشكلات تلفن همراه و پیغامهای عجیب و غریب آن قطعا آزاردهنده و ناراحت كننده‌است اما ناراحت كننده تر و آزار دهنده تر از آن وعده و وعیدهای عملی نشده و پایان ناپذیر مسئولان برای حل این مشكل است.

۱۲ سال است كه تلفن همراه، همراه بی‌وفا و رفیق نیمه‌راه مردم ما شده. مشتركان تلفن همراه بارها و بارها در لحظات حساس و مهمی كه انتظار همراهی از این وسیله را داشتند بی‌همراه ماندند و پیغامهای آزاردهنده و مأیوس‌كننده و گاهاً عجیب و غریب شنیدند. این اختلال اینقدر ایپدمی شده و گسترش پیدا كرده كه گاهاً تلفن ثابت هم برای عقب نماندن از غافله پیغامهایی مثل «مشترك موردنظر دردسترس نمی باشد» صادر می‌كند.

جالب‌تر از این پیغامها و مشكلات عكس‌العمل و احساس مسئولیت دست‌اندركاران خصوصاً وزرای مربوطه است. وعده وعیدهای بی‌پایان و غیر عملی این وزرا از ابتدای حضور تلفن همراه تاكنون آزاردهنده و مأیوس‌كننده‌تر از پیغامهای تكراری تلفن همراه شده. بایداز وزیر محترم ارتباطات پرسید تا كی مشتركین تلفن همراه شما می بایست این پیغامهای گوش خراش و ناامید كننده را بشنوند؟
شما هم بشنوید وبدانید اگر این بار باز خلف وعده كنید:
«اعتماد مشترك مورد نظر در دسترس نمی باشد»، «كلیه مسیرها به سمت اعصاب مشترك موردنظر خط خطی است» بهتر بگوییم: وزیر محترم ارتباطات«در حال حاضر به دست آوردن اعتماد مشترك مورد نظر امكان پذیر نمی باشد لطفا رویه خود را عوض بفرمایید»جناب وزیر با چه زبانی بگوییم«اعتماد مشتركین مورد نظر NO responce to paging شده» چاره ای اساسی بیندیشید.اصلا وزیر محترم ارتباطات بخاطر خلف وعده دیگر همكاران و هم قطاران شما«اعتماد مشترك موردنظر خاموش است لطفا دیگر خلف وعده نكنید»

و اما اصل ماجرا:
بهره برداری از اولین فاز شبكه تلفن همراه كشور در مرداد ماه سال ۱۳۷۳ در شهر تهران با استفاده از ۱۷۶ فرستنده و گیرنده در ۲۴ ایستگاه رادیویی و با ظرفیت ۹۲۰۰ شماره آغاز شد.
به دنبال استقبال غیرمنتظره مشتركین از این پدیده ، شركت مخابرات ایران در صدد گسترش پوشش آن از تهران به كل كشور بر آمد، به طوری كه در سال ۱۳۷۴ تعداد تلفن های دایری به ۱۵۹۰۷ شماره افزایش یافت و افزون بر تهران ، شهرهای مشهد، اهواز، تبریز، اصفهان و شیراز نیز زیر پوشش شبكه تلفن همراه قرار گرفت. گسترش شبكه ارتباطات سیار در سالهای بعد نیز ادامه یافت، به طوری كه در سال ۱۳۷۵ علاوه بر شهرهای یاد شده ۲۸ شهر دیگر به این شبكه پیوست. ضمن آنكه تعداد تلفن های دایر شده در این سال به بیش از ۵۹ هزار شماره رسید و در پایان سال ۱۳۸۲ این تعداد به بیش از سه میلیون و ۴۰۰ هزار شماره رسید.

BTS های بدقواره ولی ضروری
ظرفیت شبكه تلفن همراه در كشور اكنون به مرز ۹ میلیون شماره رسیده است اما این شبكه دچار نارساییهای ارتباطی شدیدی است و مشتركان از كیفیت خدمات آن ناراضی‌اند، چنانكه تلفن همراه شاید پرمناقشه ترین بخش ارتباطی در ایران طی سالهای اخیر بوده است.
وزارت پست، تلگراف و تلفن پیشین كه در زمان معتمدی وزیر وقت حداقل از لحاظ نام پوست ‌اندازی كرد و نام مدرن ارتباطات و فناوری اطلاعات را بر خود دید در دو سال گذشته آنتن‌های تلفن همراه متعددی را برای بالا بردن بحث كیفیت در سطح شهرها نصب كرد اما كمكی به بهبود وضعیت ارتباطی و آنتن دهی تلفن همراه نكرده است.این آنتن‌ها چهره شهرها را تغییر داده و به نوعی به نمادی از شهرها از جمله تهران بدل شده‌اند. در كنار اكثر خیابانها و میدانهای تهران این آنتن‌های بدقواره به چشم می خورد اما انگار آنها خاصیتی جز زشت تر كردن شهر ندارند. شبكه تلفن همراه از یك دهه پیش كه وارد ایران شد با اختلال جدی روبرو بوده و سیستم ارتباطی و آنتن دهی آن مشكل داشته است.

وعده همكاری مشاوران خارجی
دولت گذشته گسترش كمی شبكه تلفن همراه مورد توجه قرار داد و با افزایش تعداد مشتركان حجم انتقادها از وضعیت نامناسب این وسیله ارتباطی نیز گسترده تر شد.
وزارت ارتباطات كه معتمدی وزیر آكادامیك بر تخت ریاست تكیه زده بود در پی افزایش شكایت مشتركان تلفن همراه از كیفیت بد شبكه ناچار شد برای رفع مشكل و بهبود شبكه تلفن همراه از مشاور خارجی كمك بگیرد. مشاور خارجی كه شركت انگلیسی ” ایركام ” بود وظیفه داشت با برطرف‌ كردن اختلال تلفن‌ همراه، نیروهای متخصص ایرانی را نیز آموزش دهد. این در حالی است كه تعداد مشتركان شبكه تلفن همراه ایران به مرز ۹ میلیون رسیده است و اختلالات شبكه افزایش یافته و كیفیت آن نیز تغییر چندانی نكرده است.این شركت گویا ۱۸ میلیارد تومان خرج بابت همین مشاوره خود كه به جایی هم نرسید روی دست وزارت ارتباطات گذاشته است. در حال حاضر یك شركت آلمانی كار مشاوره را انجام می‌دهد.

شبكه عقب افتاده
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در همین رابطه گفت: نمی توان زمانی برای رفع مشكلات شبكه تلفن همراه تعیین كرد. محمد سلیمانی كیفیت شبكه تلفن همراه ایران را بسیار بد توصیف كرده و گفته است: “این شبكه با استانداردهای جهانی فاصله بسیار دارد”. در طول سالهای گذشته گویا دولت تنها قصد رسیدن به برنامه كمی خود در خصوص افزایش تعداد مشتركان تلفن همراه را داشته و از رسیدن به بحث كیفیت آن تا حدودی غافل مانده است. سلیمانی در گفت و گو با فارس با تاكید بر وجود اشكال عمده در طراحی ابتدایی شبكه تلفن همراه كشور و بویژه در تهران گفته بود: ” سعی داریم تا پایان ماه جاری تا حدودی كیفیت شبكه را بهبود بدهیم.”

وی دینامیك بودن شبكه، همكاری نكردن مردم و برخی اوقات سازمانهای مسوول، ترافیك بالا را از دیگر دلایل افت كیفیت شبكه تلفن همراه دانسته بود.

وعده‌های رنگارنگ اما بی حاصل
شاید كمتر خبرنگاری جمله وزیر ارتباطات در زمان اخذ رای اعتماد را به یاد نداشته باشد.
سلیمانی در آن زمان گفته بود: ” تا زمانی كه كیفیت شبكه تلفن همراه بهبود نیابد واگذاری جدیدی نخواهیم داشت.” به احتمال زیاد یكی از دلایل تاثیر گذار در اخذ رای اعتماد سلیمانی از مجلس در آن هنگام این حرف وزیر بود. پس از روی كار آمدن سلیمانی این حرف كه حدود یكسال از عمر دولت می‌گذرد نه تنها عملی نشد بلكه برخلاف آن وزیر خبر از ثبت نام جدید در سال جاری نیز می‌دهد.
وزیر ارتباطات در پاسخ پرسش خبرنگاران كه از وی در مورد خلف وعده خود برای عدم واگذاری‌های تا زمان بهبود كیفی شبكه اظهار كرد: این امر با توسعه شبكه منافاتی ندارد و با توسعه كیفیت را نیز در دستور كار خود داریم. وی در پاسخ سوال دیگری در مورد كیفیت شبكه تلفن همراه گفته بود:” چون توسعه در حال انجام است برخی اوقات در مناطق خاص، به طور طبیعی اختلالات به وجود می‌آید، ولی تمام اندازه‌گیری‌ها نشان می‌دهد كیفیت تلفن همراه از شش ماه قبل بهتر شده است.”

داستان بهبود كیفیت شبكه تلفن همراه از زمان تولد موبایل در ایران داستانی شنیدنی و تكراری است.
معتمدی وزیر پیشین نیز بارها و بارها قول افزایش كیفیت شبكه را داده بود و حتی برای این امر از بكارگیری مشاورهای خارجی با صرف هزینه‌های گزاف دریغ نمی‌كرد ولی كاری از پیش نبرد.

خشتی كه معمار از اول كج گذاشت !باید قبول كنیم كه پایه های شبكه تلفن همراه از همان ابتدا كج گذاشته شده است.دیواری كه تا ثریا كج خواهد رفت. راهكار اساسی اصلاح بنیادی شبكه طراحی دوباره و اینبار صحیح شبكه است كه البته این هم شاید به گونه‌ای نشدنی باشد.زیرا باید چندین سایت را خاموش كرد كه به ترافیك و اختلال بیشتر منجر خواهد شد. بنابراین به دلیل دینامیك بودن شبكه شاید بهترین كار اصلاح شبكه به صورت روزانه و همزمان با تغییرات جدید باشد.در نتیجه گویا این اختلالات كماكان ادامه داشته باشد.

و در نهایت اینكه اگر این بار هم مثل دیگر دفعات وعده ها عملی نشود ، جناب وزیر به دست آوردن دل مشترك مورد نظر دیگر امكان پذیر نمی باشد

• مرجع: ICTIr.NET